1e prijs: Merle Blom over mogelijke maatregelen tegen hittestress
‘Hittestress is heel actueel thema. Hoewel het ieder jaar maar kort speelt, is de impact ervan op onze gezondheid enorm. Dat blijkt ook bijvoorbeeld uit de cijfers voor oversterfte van het RIVM. Mensen met een laag inkomen wonen over het algemeen in kwalitatief slechtere woningen. Daarnaast hebben ze vaak minder mogelijkheden om bij hitte hun woning te verlaten, omdat ze bijvoorbeeld minder mobiel zijn. Dat maakt hen kwetsbaarder voor hittestress.’
‘Corporaties gaven aan dat ze hittestress onderkennen als een groot probleem. Zeker in een stad als Rotterdam, waar ik mijn onderzoek uitvoerde. Tegelijk zijn woningcorporaties nu al vaak financieel overvraagd. Veel geld voor extra investeringen is er niet. Dan moet je op zoek naar maatregelen die realistisch en betaalbaar zijn. Corporaties spraken daarin een voorkeur uit voor zonwering en extra ventilatiemogelijkheden.’
Veel geld voor extra investeringen is er niet: maatregelen tegen hittestress moeten realistisch en betaalbaar zijn
‘Als je hittestress grondig wil aanpakken, liggen de investeringskosten veel hoger. Een deel van de oplossing ligt daarom bij de overheid. Op dit moment is er alleen wetgeving voor maatregelen tegen hittestress in nieuwbouwwoningen. Belangrijk voor nu is dat corporaties met andere partijen, zoals gemeenten, gaan praten over haalbare oplossingen op de korte termijn. Mijn onderzoek maakt duidelijk waar de grootste knelpunten zitten. Corporaties geven aan dat dit naast de extra investeringen ook bijvoorbeeld de onderhoudskosten zijn.’
De jury prees het gedegen en relevante onderzoek van Merle vanwege de verschillende invalshoeken en goede onderzoeks(deel)vragen. Het geboden handelingsperspectief noemde de jury praktisch, nuchter en goed toepasbaar in grote delen van Nederland.
2e prijs: Ruben Schaap over het verband tussen het aandeel sociale huur en woningprijzen
‘Voor mijn onderzoek wilde ik kijken of er een verband bestaat tussen het aandeel sociale huurwoningen en de woningprijzen in een buurt. Ik heb mijn onderzoek uitgevoerd in Amsterdam en gebruikte hiervoor data van de NVM. Ongeveer 100.000 woningtransacties bleken bruikbaar. Die vergeleek ik, via rekenkundige modellen, met informatie van de gemeente Amsterdam over het aandeel sociale huurwoningen per buurt.’
‘In Nederland was dit niet eerder op deze manier onderzocht. In de Verenigde Staten wel. Daar bleek keer op keer dat er sprake was van een duidelijk kantelpunt, een percentage waarbij de huizenprijzen ineens sterk dalen, als het aandeel sociale woningen daarboven stijgt. Ik ging op zoek naar het Nederlandse kantelpunt, maar de rekenmodellen gaven geen eenduidig antwoord. Er is voor ons land dus geen magisch percentage, waar we onder moeten blijven om te voorkomen dat de woningprijzen in een buurt ineens sterk dalen. Wel bleek uit mijn onderzoek dat er sprake is van een negatief verband. Hoe hoger het aandeel sociale huurwoningen in een buurt, hoe lager de gemiddelde woningprijs. ’
Voor een aantrekkelijke buurt zijn factoren als leefbaarheid veel belangrijker: in Nederland geven woningprijzen alleen een indicatie
‘Omdat er geen duidelijk kantelpunt is, zou mijn advies zijn om bij een beslissing over de bouw van sociale woningen niet de woningprijzen als factor te laten meewegen. Voor een aantrekkelijke buurt zijn sociale factoren zoals leefbaarheid veel belangrijker. De woningprijzen geven alleen een indicatie. Er is dus ook zeker geen ‘one size fits all’-benadering voor alle Nederlandse steden.’
De jury prees de goed onderbouwde trendanalyse en noemde Rubens onderzoek vernieuwend. De jury vond het jammer dat de scope van het onderzoek niet breder lag dan de stad Amsterdam. Daardoor was ook de directe toepasbaarheid voor corporaties beperkt.
Jurering Aedes-scriptieprijs voor beste masterscriptie
De Aedes-scriptieprijs was dit jaar beschikbaar voor de beste masterscriptie van studiejaar 2024-2025 op het brede terrein van de Nederlandse woningmarkt, volkshuisvesting, sociale huur en/of woningcorporaties. Uit 20 inzendingen koos de jury 2 winnende scripties.
De jury bestond dit jaar uit Aedes-voorzitter Liesbeth Spies, Eefje Lentjes-de Bruin (lid van de raad van bestuur van Talis) en Joke van den Berg (directeur-bestuurder van Woonstichting Stek). Naast inhoud, presentatie en verdediging lette de jury op de onderzoeksmethode en praktische toepasbaarheid voor woningcorporaties.
Juryvoorzitter Liesbeth Spies: ‘Het is mooi dat jonge mensen voor de sociale huursector kiezen als onderwerp van hun scriptie. We hadden 2 waardige finalisten, die elkaar in kwaliteit maar weinig ontliepen. De onderzoeken lieten zich qua onderwerp moeilijk met elkaar vergelijken. Dat maakte de keuze niet gemakkelijk. Uiteindelijk vonden we het onderzoek van Merle relevanter voor de corporatiesector als geheel vanwege het brede thema en de lessen die je eraan kunt verbinden.’
Download de winnende scripties
Merle Blom
The Cost and Benefits of Heat Stress Mitigation in Rotterdam's Social Housing (TU Delft/gemeente Rotterdam)
Samenvatting - Hele scriptie
Ruben Schaap
Social Housing and Neighbourhood Desirability in Amsterdam: Exploring a Non-Linear Relationship (Vrije Universiteit Amsterdam)
Samenvatting - Hele scriptie
